Bridgnorth, Anglia. Co zobaczyć w miasteczku nad rzeką Severn?
Do Bridgnorth wracaliśmy już kilka razy. To niewielkie, historyczne miasteczko w Shropshire, które lubimy właśnie za to, że nie trzeba tutaj planować całego dnia co do minuty. Można po prostu przyjechać, pospacerować po uliczkach, zejść nad rzekę Severn, coś zjeść i spokojnie spędzić kilka godzin.
Nasza ostatnia wizyta była trochę bardziej wyjątkowa, bo trafiliśmy wtedy na Bridgnorth Music & Arts Festival. W mieście pojawiły się sceny z muzyką, stoiska i dodatkowe atrakcje, a część wydarzeń odbywała się nawet bezpośrednio nad rzeką. W sezonie w Bridgnorth regularnie pojawiają się również inne imprezy i wydarzenia, więc podczas planowania wizyty warto sprawdzić aktualny kalendarz.
Ale tak naprawdę nie potrzebujemy żadnego festiwalu, żeby tu przyjechać. Bridgnorth jest dla nas miejscem, do którego można wyskoczyć po prostu na spacer.
Szczególnie lubimy okolice rzeki Severn. Można przejść się wzdłuż nabrzeża, zatrzymać się na chwilę, popatrzeć na łodzie i kaczki, a przy okazji trochę odpocząć od codziennego pośpiechu. Sam miałem tutaj nawet epizod wędkarski, więc Bridgnorth kojarzy mi się nie tylko ze zwiedzaniem, ale też ze zwyczajnym spędzaniem czasu nad wodą.
I chyba właśnie dlatego wracaliśmy tutaj kilka razy. Za każdym razem można zrobić coś trochę innego. Raz przejść się po mieście, innym razem zejść nad rzekę, zajrzeć do którejś z atrakcji albo po prostu przyjechać na rodzinny spacer.
A ponieważ przez lata odwiedziliśmy już sporą część najciekawszych miejsc w Bridgnorth, tym razem postanowiliśmy zebrać nasze doświadczenia w jednym miejscu. Pokażemy Wam, co warto zobaczyć w Bridgnorth, gdzie wybrać się z dzieckiem, co znajduje się w High Town i Low Town oraz które miejsca naprawdę warto dopisać do planu wycieczki.
Bridgnorth w pigułce
Bridgnorth to niewielkie, historyczne miasteczko w południowo-wschodniej części Shropshire, położone nad rzeką Severn. I właśnie rzeka jest tutaj jednym z najważniejszych elementów miasta, bo dzieli Bridgnorth na dwie wyraźne części: High Town i Low Town.
High Town znajduje się wysoko na stromym, piaskowcowym wzniesieniu, natomiast Low Town leży bezpośrednio nad rzeką. Obie części różnią się od siebie nie tylko położeniem, ale też charakterem. Na górze znajdziemy historyczne uliczki, sklepy, puby i najważniejsze zabytki, a na dole dominuje rzeka, nabrzeże i spokojniejsza atmosfera.
Historia Bridgnorth sięga średniowiecza. W 1101 roku Robert de Belleme zbudował tutaj zamek, a wokół niego zaczęło rozwijać się miasto. W kolejnych stuleciach Bridgnorth stało się ważnym ośrodkiem handlowym, między innymi dzięki położeniu nad Severn. Rzeka przez długi czas była wykorzystywana do transportu towarów, a Low Town pełniło funkcję portu rzecznego.
Jedną z rzeczy, która od razu wyróżnia Bridgnorth, jest ogromna różnica wysokości pomiędzy obiema częściami miasta. Dawniej mieszkańcy pokonywali ją między innymi stromymi schodami, a w 1892 roku uruchomiono Bridgnorth Cliff Railway. Do dziś kolejka łączy High Town z Low Town i jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów miasta.
Mimo niewielkich rozmiarów Bridgnorth ma więc całkiem sporo do zaoferowania. Są tutaj zabytki związane z historią miasta, charakterystyczne uliczki i budynki, rzeka z terenami spacerowymi, kolejka linowa, a także kilka miejsc, które mogą zainteresować dzieci.
Podczas naszych kilku wizyt udało nam się zobaczyć sporą część z nich, dlatego teraz przyjrzymy się bliżej miejscom, które naszym zdaniem warto uwzględnić podczas wizyty w Bridgnorth. Zaczniemy od jednej z najbardziej charakterystycznych atrakcji miasta, która od ponad stu lat łączy jego górną i dolną część.
Bridgnorth Cliff Railway
Jeśli podczas pierwszej wizyty w Bridgnorth zastanawialiście się, jak w prosty sposób dostać się z High Town do Low Town, odpowiedź znajduje się właściwie na samym środku miasta.
To Bridgnorth Cliff Railway, charakterystyczna kolejka, która od ponad 130 lat pokonuje strome zbocze oddzielające obie części Bridgnorth.
Jej trasa ma zaledwie 201 stóp, czyli około 61 metrów, ale różnica wysokości pomiędzy dolną i górną stacją wynosi aż 111 stóp, czyli prawie 34 metry. Nachylenie wynosi około 33,5 stopnia, dzięki czemu kolejka jest uznawana za najbardziej stromą kolejkę tego typu w Wielkiej Brytanii położoną w głębi lądu.
Co ciekawe, obecny sposób działania kolejki różni się od tego, jak wyglądało to ponad sto lat temu. Pierwotnie wagony były wyposażone w duże zbiorniki na wodę. Napełniony wodą wagon zjeżdżał w dół i dzięki swojemu ciężarowi przeciągał drugi wagon na górę. Woda była następnie pompowana z powrotem do górnej stacji. System ten działał do lat 40. XX wieku, kiedy kolejkę przebudowano i zastąpiono napęd wodny silnikiem elektrycznym.
Dzisiaj na dwóch równoległych torach kursują dwa wagony połączone stalowymi linami. Kiedy jeden jedzie w górę, drugi zjeżdża w dół, dzięki czemu wagony wzajemnie się równoważą. Każdy z nich może zabrać do 18 pasażerów.
Sam przejazd trwa bardzo krótko, ale właśnie o to tutaj chodzi. Zamiast wspinać się stromymi uliczkami i schodami, w kilka chwil możemy znaleźć się w drugiej części miasta.
Dla dziecka sama podróż kolejką jest zresztą dodatkową atrakcją, a przy okazji pozwala zobaczyć Bridgnorth z trochę innej perspektywy.
Kolejka ma dwie stacje. Dolna znajduje się w Low Town, natomiast górna przy Castle Walk, niedaleko ruin zamku Bridgnorth. Dzięki temu można bardzo łatwo połączyć przejazd kolejką ze zwiedzaniem pozostałych atrakcji.
Jeżeli planujecie przejazd, przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny działania. Obecnie kolejka kursuje od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–18:00, natomiast w niedziele działa od 12:00 do 18:00.
Bilet w obie strony kosztuje obecnie £2.50, a dzieci poniżej 4 lat podróżują bezpłatnie. Ponieważ godziny i ceny mogą się zmieniać, przed wyjazdem najlepiej sprawdzić aktualne informacje na stronie kolejki.
Bridgnorth Cliff Railway nie jest więc tylko ciekawostką dla turystów. To działający od 1892 roku fragment historii miasta, który nadal pełni dokładnie tę samą podstawową funkcję, do której został stworzony: pozwala szybko pokonać stromą różnicę wysokości pomiędzy High Town i Low Town.
A skoro górna stacja znajduje się tuż przy Castle Walk, wysiadając z kolejki jesteśmy już bardzo blisko kolejnego miejsca, które zdecydowanie warto zobaczyć podczas spaceru po Bridgnorth.
Bridgnorth Castle, Castle Gardens i St Mary Magdalene Church
Zamek został wzniesiony na początku XII wieku przez Roberta de Belleme na stromym wzniesieniu górującym nad doliną River Severn. Jego położenie nie było przypadkowe. Z jednej strony zapewniało naturalne walory obronne, z drugiej pozwalało kontrolować okolicę i ważny szlak wzdłuż rzeki.
Nie jest to miejsce, w którym zobaczymy ogromne, kompletne mury czy wiele zachowanych pomieszczeń. Zamiast tego mamy fragment średniowiecznej budowli, który bardzo dobrze pokazuje, jak burzliwe były dzieje tego miejsca.
W XVII wieku zamek odegrał swoją rolę podczas angielskiej wojny domowej. W 1646 roku po trzytygodniowym oblężeniu został zdobyty przez wojska Parlamentu, a jego zabudowania zostały częściowo rozebrane i wysadzone. To właśnie wtedy zamek został doprowadzony do stanu ruiny, w którym możemy oglądać go dzisiaj.
Same ruiny znajdują się w Castle Gardens, czyli publicznym parku urządzonym na terenie dawnego zamku pod koniec XIX wieku.
Park powstał w 1897 roku i dzisiaj jest przyjemnym miejscem na krótki spacer. Są tutaj trawniki, alejki i miejsca, z których można spojrzeć w kierunku Low Town oraz doliny Severn.
I właśnie dlatego nie traktowałbym zamku jako atrakcji, którą trzeba tylko „odhaczyć”. Można połączyć oglądanie ruin ze spokojnym spacerem po Castle Gardens, a przy okazji zrobić kilka zdjęć i zobaczyć Bridgnorth z góry.
W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się jeszcze jeden charakterystyczny budynek, który łatwo przeoczyć, jeśli skupimy się wyłącznie na ruinach. To St Mary Magdalene Church, stojący przy East Castle Street.
Historia kościoła jest znacznie starsza niż jego obecny budynek. Pierwsza świątynia w tym miejscu była związana ze średniowiecznym Bridgnorth i znajdowała się w obrębie dawnego kompleksu zamkowego.
Jeżeli interesują Was architektura sakralna, zdecydowanie warto zajrzeć również do środka. Wnętrze ma kilka ciekawych elementów, między innymi zabytkową chrzcielnicę, ozdobne sklepienia i detale pochodzące z różnych okresów. Sam kościół jest wpisany na listę zabytków w klasie Grade II, co podkreśla jego znaczenie historyczne i architektoniczne.
Obok kościoła znajduje się również cmentarz, który razem z samą świątynią tworzy spokojniejszą część tej historycznej części miasta. Warto więc poświęcić chwilę nie tylko na obejrzenie ruin zamku, ale również na spacer po ich najbliższej okolicy.
Jeśli macie trochę więcej czasu, można przejść się po całym tym fragmencie High Town i zobaczyć, jak obok siebie funkcjonują pozostałości średniowiecznego zamku, XIX-wieczny park i XVIII-wieczna architektura kościoła.
A kiedy już zobaczymy zamek, przejdziemy przez Castle Gardens i zajrzymy do St Mary Magdalene Church, warto ruszyć dalej ulicami High Town. To właśnie tutaj znajduje się historyczne centrum miasta, z główną ulicą, ratuszem, sklepami i charakterystycznymi budynkami, które najlepiej poznaje się podczas spokojnego spaceru.
High Town, czyli spacer po górnej części miasta
High Town to najstarsza i najwyżej położona część Bridgnorth, zbudowana na stromym wzniesieniu nad rzeką Severn. To właśnie tutaj znajduje się historyczne centrum miasta, dlatego warto poświęcić trochę czasu nie tylko na konkretne atrakcje, ale też na zwykły spacer ulicami.
Jedną z głównych ulic jest High Street, przy której znajdziemy sporo zabytkowych budynków, niewielkich sklepów, kawiarni i pubów. Wiele z nich mieści się w starszych kamienicach, dzięki czemu spacer nie ogranicza się tutaj do przechodzenia od jednej atrakcji do drugiej.
Samo otoczenie jest częścią tego, co sprawia, że Bridgnorth ma swój charakter.
W tej części miasta znajduje się również Bridgnorth Town Hall, czyli charakterystyczny drewniany budynek stojący przy High Street. Powstał w XVII wieku i należy do najbardziej rozpoznawalnych budynków w centrum.
Jego konstrukcja jest trochę nietypowa, bo główna część budynku znajduje się nad poziomem ulicy, wsparta na drewnianych kolumnach. Dzisiaj mieści się tutaj między innymi muzeum poświęcone historii Bridgnorth.
Podczas spaceru warto też zajrzeć do Northgate Museum. To niewielkie muzeum znajdujące się w zabytkowym budynku przy Northgate, poświęcone historii miasta i okolicy. Nie jest to atrakcja, na którą trzeba przeznaczyć kilka godzin, ale jeśli interesuje Was historia Bridgnorth, może być ciekawym uzupełnieniem spaceru po High Town.
Kilka kroków dalej od Northgate Museum możemy zajrzeć do kolejnego ciekawego miejsca. Wystarczy skręcić w jedną z bocznych uliczek High Town, aby dotrzeć do St Leonard’s Church, jednego z najstarszych kościołów w Bridgnorth.
Historia świątyni sięga XII wieku, choć obecny budynek jest wynikiem wielu przebudów i restauracji. Jednym z najstarszych zachowanych elementów jest charakterystyczna wieża z XV wieku, wzniesiona w 1448 roku.
Kościół mocno ucierpiał podczas angielskiej wojny domowej w 1646 roku, kiedy zniszczone zostały między innymi części naw. W kolejnych stuleciach budynek był odbudowywany i przebudowywany, a większa rekonstrukcja miała miejsce w XIX wieku.
Warto zajrzeć również do środka, ponieważ wnętrze kryje kilka ciekawych elementów związanych z historią kościoła. Znajdziemy tutaj między innymi zabytkowe witraże, charakterystyczne elementy architektury oraz nietypową bibliotekę dobudowaną przy prezbiterium w XIX wieku.
Sam kościół jest obecnie wpisany na listę zabytków w klasie Grade II, co potwierdza jego znaczenie historyczne i architektoniczne.
St Leonard’s Church warto zobaczyć nie tylko ze względu na samą świątynię, ale również na jej otoczenie. Kościół znajduje się w St Leonard’s Close, wśród kilku historycznych budynków, które razem tworzą jeden z ciekawszych fragmentów starszej części Bridgnorth.
Jeśli więc podczas spaceru po High Town macie trochę więcej czasu, warto zrobić tutaj małe odejście od głównej ulicy.
High Town ma też kilka miejsc, w których warto po prostu zatrzymać się na chwilę. Można wejść do jednej z kawiarni albo pubu, zajrzeć do lokalnych sklepów i bez konkretnego planu przejść się kolejnymi uliczkami.
Przy wyjeździe z dzieckiem taki sposób zwiedzania sprawdza się całkiem dobrze, bo nie trzeba cały czas pilnować kolejnego punktu z listy.
Warto jednak pamiętać, że High Town położone jest wysoko nad rzeką. W pewnym momencie spacer naturalnie prowadzi więc w dół, w stronę Low Town. I właśnie tam zmienia się charakter całego Bridgnorth.
Zamiast historycznych uliczek i miejskiej zabudowy pojawia się River Severn, nabrzeże i znacznie spokojniejsza przestrzeń, którą szczególnie lubimy podczas naszych wizyt.
Low Town i River Severn
Schodząc w stronę Low Town, coraz wyraźniej widać, jak bardzo różni się ta część Bridgnorth od położonego wyżej High Town.
Po dotarciu nad River Severn warto już po prostu przejść się wzdłuż nabrzeża. To właśnie tutaj najbardziej lubimy spędzać czas podczas naszych wizyt.
Dzisiaj jest jednym z charakterystycznych elementów Low Town, a przejście przez niego pozwala zobaczyć miasto z trochę innej perspektywy.
Niedaleko mostu, przy Underhill Street, znajduje się jeszcze jedno miejsce, które łatwo przeoczyć podczas spaceru. To Lavington’s Hole, czyli tunel wykuty w piaskowcowych skałach pod Bridgnorth Castle podczas angielskiej wojny domowej w 1646 roku.
Ostatecznie oblężenie zakończyło się kapitulacją obrońców, zanim tunel został ukończony. Wydrążono około 21 metrów skały.
Dzisiaj do środka wejść już nie można. Wejście do tunelu jest zabezpieczone metalową kratą, ale można podejść bardzo blisko i zobaczyć jego początek oraz znajdującą się tutaj tablicę informacyjną.
Tuż przed wejściem znajduje się niewielki ogród, a w okolicznych piaskowcowych skałach można zobaczyć również inne otwory i jaskinie.
Z Małolatą szczególnie lubimy ten fragment miasta, bo nie trzeba cały czas szukać kolejnej atrakcji. Można przejść się wzdłuż rzeki, pooglądać dzikie gęsi i zrobić sobie przerwę od zwiedzania.
Jeżeli macie więcej czasu, spacer można oczywiście wydłużyć i pójść dalej wzdłuż River Severn. W okolicy znajdują się ścieżki spacerowe, więc nie trzeba kończyć wycieczki dokładnie przy moście.
My sami mieliśmy okazję spędzać tutaj czas również w trochę inny sposób, bo zdarzyło mi się zabrać wędkę i przyjechać do Bridgnorth nawet na ryby. Dzięki temu Low Town kojarzy mi się nie tylko z rodzinnym spacerem, ale też ze zwyczajnym spędzaniem czasu nad wodą.
Ta część miasta jest również całkiem praktyczna, szczególnie jeśli jesteśmy tutaj z dzieckiem. W Low Town i jego okolicy znajdziemy sklepy, w których można kupić coś do jedzenia albo picia. Jest między innymi Co-op przy Mill Street, a w centrum Bridgnorth działa również Marks & Spencer Simply Food.
Dzięki temu spacer nad rzeką można łatwo połączyć z przerwą na mały posiłek i nie trzeba wracać od razu do High Town.
Low Town pokazuje więc tę spokojniejszą stronę Bridgnorth. Nie ma tutaj takiego nagromadzenia zabytkowych budynków jak na górze, ale właśnie dzięki temu można trochę odpocząć od zwiedzania i spędzić więcej czasu nad rzeką.
A jeśli ktoś interesuje się koleją, w tej części miasta znajduje się jeszcze jedna atrakcja, dla której warto zaplanować trochę więcej czasu. To Severn Valley Railway, czyli zabytkowa linia kolejowa, którą można przejechać się pociągiem z Bridgnorth.
Severn Valley Railway, czyli zabytkowa kolej w Bridgnorth
Jeśli po spacerze nad River Severn macie ochotę zobaczyć jeszcze trochę kolejowej historii, warto zajrzeć na stację Severn Valley Railway. To właśnie tutaj znajduje się północny terminus zabytkowej linii, która prowadzi przez dolinę rzeki Severn w kierunku Bewdley i Kidderminster.
Sama stacja jest już atrakcją jeszcze zanim wsiądziemy do pociągu. Jej główny budynek pochodzi w dużej mierze z czasów otwarcia linii w 1862 roku i jest obecnie wpisany na listę zabytków Grade II. Widać tutaj sporo elementów charakterystycznych dla dawnej kolei, a całość została odrestaurowana tak, żeby zachować atmosferę historycznej stacji.
Warto przejść się po obu peronach i zajrzeć do budynków stacyjnych. Znajdują się tutaj między innymi stare kolejowe wyposażenie i przedmioty związane z dawną obsługą podróżnych. Takie rzeczy jak kufry, tablice, sprzęt kolejowy czy charakterystyczne metalowe bańki na mleko dobrze pokazują, jak bardzo różniła się kiedyś podróż pociągiem od tego, co znamy dzisiaj.
Na stacji znajduje się również poczekalnia z ekspozycją dotyczącą historii kolei. Sam fakt, że zachowano tutaj tak wiele elementów dawnej infrastruktury, sprawia, że nie jest to po prostu miejsce, z którego odjeżdża zabytkowy pociąg.
Duże wrażenie robi również zaplecze techniczne. Bridgnorth jest bowiem nie tylko stacją, ale także ważnym miejscem dla działalności Severn Valley Railway. Znajdują się tutaj zakłady, w których prowadzone są prace przy lokomotywach i taborze kolejowym.
Sama historia stacji jest zresztą całkiem ciekawa. Linia Severn Valley Railway została otwarta w 1862 roku, a Bridgnorth była wtedy jedną z ważniejszych stacji na trasie pomiędzy Hartlebury i Shrewsbury. Po ponad stu latach działalności stacja została zamknięta dla ruchu pasażerskiego w 1963 roku.
Już dwa lata później rozpoczęły się działania mające uratować linię przed całkowitym zniknięciem. Dzięki pracy entuzjastów kolei i wolontariuszy w 1970 roku uruchomiono pierwsze pociągi zabytkowej Severn Valley Railway, początkowo na trasie z Bridgnorth do Hampton Loade. Z czasem linia została wydłużona i dziś ma około 16 mil, czyli nieco ponad 25 kilometrów.
Jeżeli traficie tutaj w czasie kursowania pociągów, oczywiście największą atrakcją będzie przejażdżka zabytkowym składem. Severn Valley Railway obsługuje zarówno pociągi parowe, jak i spalinowe, a podróż pozwala zobaczyć dolinę Severn z zupełnie innej perspektywy. Po drodze można zatrzymać się na innych historycznych stacjach, między innymi w Highley, gdzie znajduje się The Engine House, oraz w Bewdley.
My podczas zwiedzania Bridgnorth traktujemy jednak samą stację jako ciekawą atrakcję nawet wtedy, kiedy nie planujemy całej kolejowej wycieczki. Można tutaj spędzić trochę czasu, pooglądać lokomotywy, zajrzeć do zabytkowych budynków i poczuć klimat dawnej kolei.
Co ważne, Severn Valley Railway organizuje również różnego rodzaju wydarzenia tematyczne. Jednym z nich są weekendy „Step Back to the 1940s”, podczas których stacje są stylizowane na okres II wojny światowej, pojawiają się pojazdy wojskowe, rekonstruktorzy i dodatkowe ekspozycje. To właśnie w takich okolicznościach można zobaczyć znacznie więcej materiałów związanych z okresem wojennym.
Warto przy tym pamiętać, że Bridgnorth Station nie jest typową czynną stacją kolejową. To zabytkowa kolej turystyczna, której głównym celem jest zachowanie historii kolejnictwa i umożliwienie podróży historycznymi składami. Jeżeli więc chcecie przejechać się pociągiem, przed wizytą najlepiej sprawdzić aktualny rozkład jazdy i kalendarz wydarzeń.
Ile czasu potrzeba na Bridgnorth i nasze wrażenia
Bridgnorth nie jest miastem, które trzeba zwiedzać od rana do wieczora, żeby zobaczyć jego najważniejsze miejsca. Na spokojne poznanie High Town, zejście do Low Town, spacer nad River Severn, zobaczenie zamku i przejazd Bridgnorth Cliff Railway można przeznaczyć kilka godzin.
Jeśli chcemy dodatkowo odwiedzić Severn Valley Railway i wybrać się zabytkowym pociągiem w dalszą podróż, warto zaplanować na Bridgnorth znacznie więcej czasu.
Jeżeli przyjeżdżacie samochodem, warto wcześniej sprawdzić dostępne parkingi i wybrać ten, który najlepiej pasuje do zaplanowanej trasy. Przy stacji Severn Valley Railway znajduje się parking, a w innych częściach miasta również znajdziemy miejsca, z których można rozpocząć spacer. Nie ma więc potrzeby zostawiać samochodu dokładnie w jednym konkretnym miejscu i później wracać po niego przez całe miasto.
Bridgnorth dobrze sprawdza się również jako spontaniczny wypad. Można przyjechać bez planu, przejść się po High Town, zobaczyć zamek, zjechać kolejką do Low Town, pospacerować nad Severn i zatrzymać się gdzieś na jedzenie.
A jeżeli zostajecie w okolicy na dłużej, Bridgnorth może być też jednym z punktów większej wycieczki po Shropshire. W niedalekiej okolicy znajdziemy między innymi Ironbridge Gorge, Severn Valley Country Park czy West Midlands Safari Park.
My jednak potraktowalibyśmy je jako osobne propozycje na kolejne wyjazdy, bo samo Bridgnorth spokojnie zasługuje na osobny dzień.
My wracaliśmy tutaj już kilka razy i chyba właśnie to najlepiej pokazuje, jak odbieramy to miejsce. Nie jest to miasto, do którego przyjeżdżamy po to, żeby koniecznie zaliczyć wszystkie atrakcje.
I właśnie ten brak konieczności realizowania konkretnego planu jest dla nas jednym z największych plusów Bridgnorth. Można przyjechać na kilka godzin, ale równie dobrze zostać na cały dzień, szczególnie jeśli chcemy połączyć zwiedzanie miasta z przejazdem Severn Valley Railway.
